ქართული გადახდების ლექსიკონი

ბარათის გადახდის დამატებითი ავთენტიფიკაციის სტანდარტი — მაგალითად, ერთჯერადი კოდი SMS-ით ან დასტური საბანკო აპლიკაციაში — რომელიც ამცირებს თაღლითობისა და ჩარჯბექის რისკს. QuickPay-თან დაკავშირებული ყველა ბარათის ბანკი 3D Secure-ს ავტომატურად იყენებს.

საიდუმლო სტრიქონი (qpk_live_... საბრძოლო რეჟიმისთვის, qpk_test_... სატესტოდ), რომლითაც მერჩანტის სისტემა ავტორიზდება QuickPay-ის API-ზე მოთხოვნების გასაგზავნად. ბაზაში ინახება მხოლოდ ჰეშირებული სახით, პირველი ჩვენების შემდეგ ღია ტექსტად აღარსად ჩანს.

საერთაშორისო საბანკო ანგარიშის ნომრის სტანდარტიზებული ფორმატი. საბანკო გადარიცხვის მეთოდში მომხმარებელს გადახდის გვერდზე ეჩვენება მერჩანტის IBAN და უნიკალური მიმართვის კოდი, რომლის მითითებაც სავალდებულოა გადარიცხვისას.

ბანკის მიერ განხორციელებული პროცედურა მერჩანტის ან მომხმარებლის ვინაობისა და საქმიანობის დასადასტურებლად — ჩვეულებრივ საბანკო ანგარიშის გახსნის ან განვადების დამტკიცების წინაპირობა.

საერთაშორისო უსაფრთხოების სტანდარტი ბარათის მონაცემების დამუშავებისთვის. QuickPay-ის მოდელში ბარათის ნომერი არასდროს გადის მერჩანტის სერვერზე — მთელი დამუშავება ხდება ბანკის მხარეს, რაც მერჩანტისთვის PCI-ის მოთხოვნებს მკვეთრად ამარტივებს.

გადახდის ბმულის ვიზუალური ფორმა — დასკანერებადი კოდი, რომელიც შეიძლება დაიბეჭდოს დახლზე, მენიუზე ან პროდუქტზე პირისპირ გადახდისთვის, ვებგვერდის ან აპლიკაციის გარეშე.

ბანკის საერთაშორისო საიდენტიფიკაციო კოდი, რომელიც ზოგჯერ საჭირო ხდება საზღვარგარეთიდან შემომავალი გადარიცხვებისთვის — IBAN-ისგან განსხვავებით, ეს კონკრეტულად ბანკს, არა ანგარიშს, ცნობს.

ბანკის მიერ თანხის დროებითი „დაბლოკვა" მყიდველის ანგარიშზე გადახდის დამტკიცების მომენტში, სანამ ის რეალურად არ ჩამოიჭრება (settlement). ზოგჯერ ავტორიზაციას ვადა გაუვა დასრულების გარეშეც.

პროცესი, რომლის დროსაც ბანკი ან საგადახდო სისტემა რეალურად გადარიცხავს დამტკიცებული გადახდის თანხას მერჩანტის საბანკო ანგარიშზე — ავტორიზაციიდან რამდენიმე დღეში.

უპროცენტო განვადების ფორმა, სადაც ნასყიდობის თანხა თანაბრად იყოფა რამდენიმე თვეზე, პროცენტის გარეშე. მერჩანტს სრული თანხა ერიცხება დაუყოვნებლივ, ისევე როგორც ჩვეულებრივ განვადებაში.

შეკვეთის დროს გადახდის გადავადება მიწოდებამდე — მომხმარებელი ნაღდი ფულით ან ტერმინალით იხდის კურიერთან საქონლის მიღებისას. QuickPay-ის საგადახდო ნაკადი აქ არ ერევა, თუმცა შეკვეთა მაინც აღირიცხება სისტემაში.

ერთჯერადი ან მრავალჯერადი გამოყენების URL, რომელიც ხსნის ჰოსტინგირებულ გადახდის გვერდს კონკრეტული თანხით — შეიძლება გაიგზავნოს Instagram-ზე, Facebook-ზე ან SMS-ით, საკუთარი საიტის გარეშეც.

მოდელი, სადაც მერჩანტს არ სჭირდება საკუთარი ვებგვერდი ან პროგრამირების ცოდნა — გადახდის ბმულს ან QR კოდს ქმნის დაშბორდიდან და პირდაპირ აზიარებს Instagram-ზე, Facebook-ზე ან პირად შეტყობინებაში.

წინასწარ განსაზღვრული პარამეტრების ნაკრები — მოთხოვნილი ველები, ვალუტა, ხელმისაწვდომი გადახდის მეთოდები — რომელიც ერთხელ იწერება და ავტომატურად ერგება ყველა ახალ გადახდის ბმულს ან API-ით შექმნილ გადახდას.

პროგრამული სერვისი, რომელიც ონლაინ მაღაზიასა თუ საიტსა და ბანკს ან საგადახდო სისტემას შორის უსაფრთხოდ გადასცემს ბარათის მონაცემებსა და გადახდის სტატუსს. QuickPay ერთი ინტეგრაციით უერთებს რამდენიმე ქართულ ბანკსა და საგადახდო სისტემას ერთდროულად.

გადახდის მოდელი, სადაც მომხმარებელი ერთხელ ინახავს ბარათს (ტოკენიზაცია) და მერჩანტი შემდეგ პერიოდულად, მომხმარებლის ხელახალი ჩართულობის გარეშე ხდის ჩამოჭრას — მაგალითად, ყოველთვიური აბონემენტისთვის.

საბანკო სესხის სახეობა, რომლითაც მყიდველი ყიდულობს ნივთს ან მომსახურებას და იხდის რამდენიმე ეტაპად, პროცენტით. მერჩანტი მთელ თანხას იღებს დაუყოვნებლივ ბანკისგან — გადავადებული გადახდის რისკი მასზე არ გადადის. საქართველოში ყველაზე გავრცელებულია BOG, TBC და Credo-ს განვადება.

ვალუტების ურთიერთგადაცვლის მიმდინარე კოეფიციენტი. QuickPay-ის API-ს აქვს საჯარო ენდფოინთი (GET /exchange-rates) GEL/USD/EUR/GBP კურსების წამოსაღებად.

საბანკო სერვისი, რომლის ფარგლებშიც ბანკი („ეკვაირერი") იღებს და ამუშავებს ბარათით გადახდებს ბიზნესის სახელით და თანხას შემდეგ გადარიცხავს მის ანგარიშზე. „ინტერნეტ-ეკვაირინგი" იგივე სერვისია ონლაინ გადახდებისთვის.

პროცესი, სადაც უცხოური ვალუტით (USD, EUR) გადახდილი თანხა ავტომატურად გადაითვლება ლარში მიმდინარე გაცვლითი კურსით — ან პირიქით, თუ მერჩანტს ჩართული აქვს მრავალვალუტიანობა.

ავტომატური, გამოწერაზე დაფუძნებული შეტყობინება, რომელსაც QuickPay უგზავნის მერჩანტის სერვერს გადახდის სტატუსის ცვლილებისას (მაგ. payment.paid). გაყალბებისგან დასაცავად ხელმოწერილია QUICKPAY-SIGNATURE თავსართით.

მერჩანტის მიერ ინიცირებული, ნებაყოფლობითი თანხის სრული ან ნაწილობრივი დაბრუნება მომხმარებელზე. QuickPay-ის API-ს აქვს ცალკე ენდფოინთი (POST /payments/{uuid}/refund), თუმცა ზოგიერთი მეთოდი — მაგალითად საბანკო განვადება — რეფანდს მხოლოდ ბანკთან პირდაპირი კავშირით უშვებს.

მოთხოვნასთან ერთად გადაცემული უნიკალური იდენტიფიკატორი (Idempotency-Key თავსართი), რომელიც უზრუნველყოფს, რომ ერთი და იმავე მოთხოვნის განმეორებითმა გაგზავნამ — მაგალითად ქსელის შეფერხების გამო — ორჯერ არ შექმნას გადახდა.

ერთჯერადი, კონკრეტული მომხმარებლისთვის გამოგზავნილი გადასახდელი დოკუმენტი — შეიცავს დასახელებულ პროდუქტებს ან მომსახურებებს, თანხასა და გადახდის ბმულს ერთად; იგზავნება ელფოსტით პირდაპირ დაშბორდიდან.

საქართველოს ეროვნული ვალუტა და QuickPay-ის ნაგულისხმევი ანგარიშსწორების ვალუტა. სიმბოლო (₾) ქართულ ტრადიციაში მიიწერება თანხის მარჯვნივ (მაგ. 97₾), განსხვავებით დოლარისა და ევროსგან.

შემთხვევა, როცა მომხმარებელი იწყებს გადახდის პროცესს, მაგრამ არ ასრულებს მას. QuickPay-ის დაშბორდი მიტოვებულ გადახდებს ცალკე სიაში აჩვენებს, კონვერტირებული და არაკონვერტირებული სეგმენტების მიხედვით.

QuickPay-ის ფასმოდელის საბაზისო ერთეული — თითოეული საგადახდო მეთოდი (მაგ. BOG Card, TBC განვადება) იყიდება ცალკე, კონკრეტულ დომენზე მიბმული ლიცენზიით, ხოლო API-სა და ყველა no-code ხელსაწყოზე წვდომა ერთსავე ლიცენზიაშია გათვალისწინებული.

მერჩანტის მიერ კონკრეტულ ბანკში ან საგადახდო სისტემაში გახსნილი ანგარიში, რომლის მონაცემები (credentials) შემდეგ QuickPay-ს გადაეცემა ინტეგრაციისთვის. თითოეულ ბრენდს შეაქვს საკუთარი ანგარიშები — QuickPay საერთო ანგარიშებს არასდროს იყენებს.

გადახდის მეთოდი, სადაც მომხმარებელი დამოუკიდებლად, თავისი ბანკიდან რიცხავს თანხას მერჩანტის IBAN-ზე მითითებული მიმართვის კოდით, ხოლო მერჩანტი დადასტურებას ხელით აკეთებს ჩარიცხვის დანახვის შემდეგ.

სერვისი, რომელიც აერთიანებს რამდენიმე ბანკის ან საგადახდო სისტემის წვდომას ერთი ანგარიშისა და ერთი API-ის მეშვეობით — მერჩანტს არ სჭირდება თითოეულ ბანკთან ცალკე ინტეგრაცია. QuickPay სწორედ ამ მოდელით მუშაობს.

გარემო გადახდების იმიტაციისთვის რეალური ბანკის API-ების გამოძახების გარეშე. QuickPay-ზე ყოველ ბრენდს აქვს დამოუკიდებელი test_mode გადამრთველი — ერთი ბრენდი შეიძლება იყოს „ცოცხალ" რეჟიმში, მეორე კი სატესტოში.

პროცესი, სადაც ბანკი ერთხელ ინახავს ბარათის რეალურ მონაცემებს და მას უსაფრთხო „ტოკენით" ანაცვლებს, რომელსაც მერჩანტი იყენებს მომავალი ჩამოჭრებისთვის რეალურ ბარათის ნომერზე წვდომის გარეშე.

სიტუაცია, როცა ბარათის მფლობელი თავისი ბანკის მეშვეობით დავობს გადახდას — თაღლითობის ეჭვი, საქონლის მიუღებლობა და ა.შ. — და ბანკი იძულებით აბრუნებს თანხას მყიდველს, მერჩანტის თანხმობის გარეშეც კი.

მზა გადახდის გვერდი საკუთარი დომენის საჭიროების გარეშე (QuickPay-ზე — qpy.ge), რომელზეც მომხმარებელი გადამისამართდება გადახდის დასასრულებლად. ბარათის მონაცემები არასდროს გადადის მერჩანტის სერვერზე.